Page 265
ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਜਨ ਕਉ ਭੋਗ ਜੋਗ ॥
भगवान्को नाम नै भक्तका लागि योग(साधन) तथा गृहस्थीको माया-भोग हो।
ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਜਪਤ ਕਛੁ ਨਾਹਿ ਬਿਓਗੁ ॥
भगवान्को नामको जप गर्नाले उसलाई कुनै दुःख-क्लेश हुँदैन।
ਜਨੁ ਰਾਤਾ ਹਰਿ ਨਾਮ ਕੀ ਸੇਵਾ ॥
भगवान्को भक्त उनको नामको सेवामा नै मग्न रहन्छन्।
ਨਾਨਕ ਪੂਜੈ ਹਰਿ ਹਰਿ ਦੇਵਾ ॥੬॥
हे नानक!(भक्त सदैव) प्रभुदेवा परमेश्वरको नै पुजा गर्दछन्।।६।।
ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਨ ਕੈ ਮਾਲੁ ਖਜੀਨਾ ॥
हरि-परमेश्वरको नाम भक्तका लागि धनको भण्डार हो।
ਹਰਿ ਧਨੁ ਜਨ ਕਉ ਆਪਿ ਪ੍ਰਭਿ ਦੀਨਾ ॥
हरि नामरूपी धन प्रभु स्वयम्ले आफ्ना भक्तालाई दिएका हुन्।
ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਨ ਕੈ ਓਟ ਸਤਾਣੀ ॥
हरि-परमेश्वरको नाम उनका भक्तका सशक्त सहारा हो।
ਹਰਿ ਪ੍ਰਤਾਪਿ ਜਨ ਅਵਰ ਨ ਜਾਣੀ ॥
हरिको महिमाले गर्दा भक्तहरूले अरू कसैलाई चिन्दैनन्।
ਓਤਿ ਪੋਤਿ ਜਨ ਹਰਿ ਰਸਿ ਰਾਤੇ ॥
कपडाजस्तै प्रभुको भक्त हरि-रसमा डुबिरहन्छ।
ਸੁੰਨ ਸਮਾਧਿ ਨਾਮ ਰਸ ਮਾਤੇ ॥
शून्य समाधिमा लिन भएको ऊ नाम-रसमा मस्त रहन्छ।
ਆਠ ਪਹਰ ਜਨੁ ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਪੈ ॥
भक्तले दिनको आठ प्रहर हरि-परमेश्वरको नामको नै जप गरिरहन्छन्।
ਹਰਿ ਕਾ ਭਗਤੁ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀ ਛਪੈ ॥
हरिका भक्त संसारमा लोकप्रिय हुँदछ, लुकेको हुँदैन।
ਹਰਿ ਕੀ ਭਗਤਿ ਮੁਕਤਿ ਬਹੁ ਕਰੇ ॥
भगवान्को भक्तले अनेकौंलाई मोक्ष प्रदान गर्दछ।
ਨਾਨਕ ਜਨ ਸੰਗਿ ਕੇਤੇ ਤਰੇ ॥੭॥
हे नानक! भक्तहरूको सङ्गतिमा कतिले भवसागर पार तर्दछन्।।७।।
ਪਾਰਜਾਤੁ ਇਹੁ ਹਰਿ ਕੋ ਨਾਮ ॥
हरिका नाम नै पल्पवृक्ष हो।
ਕਾਮਧੇਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਮ ॥
हरिपरमेश्वरको नामको गुणगान गर्नु नै कामधेनु हो।
ਸਭ ਤੇ ਊਤਮ ਹਰਿ ਕੀ ਕਥਾ ॥
हरिको कथा सबैभन्दा उत्तम हो।
ਨਾਮੁ ਸੁਨਤ ਦਰਦ ਦੁਖ ਲਥਾ ॥
भगवान्को नाम सुन्नाले दुःख-पिर हट्दछ।
ਨਾਮ ਕੀ ਮਹਿਮਾ ਸੰਤ ਰਿਦ ਵਸੈ ॥
नामको महिमा सन्तहरूको दृदयमा बास गर्दछ।
ਸੰਤ ਪ੍ਰਤਾਪਿ ਦੁਰਤੁ ਸਭੁ ਨਸੈ ॥
सन्तहरूको तेजप्रतापले समस्त पाप नाश हुँदछ।
ਸੰਤ ਕਾ ਸੰਗੁ ਵਡਭਾਗੀ ਪਾਈਐ ॥
सन्तहरूको सङ्गति सोभाग्यले नै प्राप्त हुँदछ।
ਸੰਤ ਕੀ ਸੇਵਾ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ॥
सन्तहरूको सेवाले नाम-स्मरण गरिन्छ।
ਨਾਮ ਤੁਲਿ ਕਛੁ ਅਵਰੁ ਨ ਹੋਇ ॥
ईश्वरको नाम बराबर अरु केही हुँदैन।
ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਪਾਵੈ ਜਨੁ ਕੋਇ ॥੮॥੨॥
हे नानक! कुनै दुर्लभ गुरुमुखले नै नाम प्राप्त गर्दछ।।८।।२।।
ਸਲੋਕੁ ॥
श्लोक ॥
ਬਹੁ ਸਾਸਤ੍ਰ ਬਹੁ ਸਿਮ੍ਰਿਤੀ ਪੇਖੇ ਸਰਬ ਢਢੋਲਿ ॥
मैले धेरै शास्त्रहरू तथा धेरै स्मृतिहरू देखेको छु र ती सबै (ठीकसँग) अनुसन्धान गरेको छु।
ਪੂਜਸਿ ਨਾਹੀ ਹਰਿ ਹਰੇ ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਅਮੋਲ ॥੧॥
(तर) यो ईश्वरको नामको बराबरी हुन सक्दैन। हे नानक! हरि-परमेश्वरका नाम अमूल्य छ।।१।।
ਅਸਟਪਦੀ ॥
अष्टपदी ॥
ਜਾਪ ਤਾਪ ਗਿਆਨ ਸਭਿ ਧਿਆਨ ॥
जप, तपस्या, सम्पूर्ण ज्ञान एवम् ध्यान,
ਖਟ ਸਾਸਤ੍ਰ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਵਖਿਆਨ ॥
छः श्स्त्रहरूको ग्रन्थ एवम् स्मृतिहरूको वर्णन
ਜੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰਮ ਧ੍ਰਮ ਕਿਰਿਆ ॥
योगको साधन एवम् धार्मिक कर्मकाण्डहरू गर्नु,
ਸਗਲ ਤਿਆਗਿ ਬਨ ਮਧੇ ਫਿਰਿਆ ॥
प्रत्येक वस्तुलाई त्याग्नु तथा वनमा भट्किनु,
ਅਨਿਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀਏ ਬਹੁ ਜਤਨਾ ॥
अनेक प्रकारका धेरै यत्न गर्नु,
ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਹੋਮੇ ਬਹੁ ਰਤਨਾ ॥
दान-पुण्य, होम यज्ञ तथा अत्याधिक दान गर्नु,
ਸਰੀਰੁ ਕਟਾਇ ਹੋਮੈ ਕਰਿ ਰਾਤੀ ॥
शरीरलाई सानोसानो टुक्राहरूकमा काट्नु अनि तिनलाई अग्नुमा आहुति दिनु,
ਵਰਤ ਨੇਮ ਕਰੈ ਬਹੁ ਭਾਤੀ ॥
अनेक प्रकारका व्रत तथा नियमहरू पालन गर्नु,
ਨਹੀ ਤੁਲਿ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬੀਚਾਰ ॥
तर यी सबै रामको नामको आराधनाको बराबर होइनन्।
ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਜਪੀਐ ਇਕ ਬਾਰ ॥੧॥
बे नानक! (तापनि) यो नाम एक पल्ट मात्र गुरुको शरणमा जपिए।।१।।
ਨਉ ਖੰਡ ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਫਿਰੈ ਚਿਰੁ ਜੀਵੈ ॥
मानिसले चाहे पृथ्वीको नौ खण्डहरूमा भ्रमण गरोस्, चिरकाल(लामो आयु)सम्म बाँचिरहोस्,
ਮਹਾ ਉਦਾਸੁ ਤਪੀਸਰੁ ਥੀਵੈ ॥
ऊ महानिर्वाण एवम् तपस्वी बनोस् अनि
ਅਗਨਿ ਮਾਹਿ ਹੋਮਤ ਪਰਾਨ ॥
आफ्नो शरीरलाई अग्निमा होम गरोस्,
ਕਨਿਕ ਅਸ੍ਵ ਹੈਵਰ ਭੂਮਿ ਦਾਨ ॥
उसले सुन, घोडा एवम् भुमि दान गरोस्,
ਨਿਉਲੀ ਕਰਮ ਕਰੈ ਬਹੁ ਆਸਨ ॥
उसले निउली कर्म(योगासनको रूप) अनि धेरै योगासन गरोस्,
ਜੈਨ ਮਾਰਗ ਸੰਜਮ ਅਤਿ ਸਾਧਨ ॥
उसले जैनियहरूको मार्गमा हिँडेर अत्यन्त कछिन साधना तथा तपस्या गरोस्,
ਨਿਮਖ ਨਿਮਖ ਕਰਿ ਸਰੀਰੁ ਕਟਾਵੈ ॥
उसले आफ्नो शरीरलाई सानो-सानो पारेर काटोस्,
ਤਉ ਭੀ ਹਉਮੈ ਮੈਲੁ ਨ ਜਾਵੈ ॥
तर पनि उसको अहंकारको मैला हट्दैन।
ਹਰਿ ਕੇ ਨਾਮ ਸਮਸਰਿ ਕਛੁ ਨਾਹਿ ॥
भगवान्को नामको बराबर कुनै वस्तु हुँदैन।
ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਜਪਤ ਗਤਿ ਪਾਹਿ ॥੨॥
हे नानक! गुरुको माध्यमले भगवान्को नामको जप गर्नाले मानिसले मुक्ति पाउँछ।।।२।।
ਮਨ ਕਾਮਨਾ ਤੀਰਥ ਦੇਹ ਛੁਟੈ ॥
कही मानिसहरूको कुनै तीर्थ-स्थानमा शरीर त्याग्न पाऊँ भन्ने मनोकामना हुन्छ
ਗਰਬੁ ਗੁਮਾਨੁ ਨ ਮਨ ਤੇ ਹੁਟੈ ॥
तर( तर पनि) मानिसको अहंकार एवम् अभिमान मनबाट हट्दैन।
ਸੋਚ ਕਰੈ ਦਿਨਸੁ ਅਰੁ ਰਾਤਿ ॥
चाहे मानिस दिन-रात पवित्रता गरोस्
ਮਨ ਕੀ ਮੈਲੁ ਨ ਤਨ ਤੇ ਜਾਤਿ ॥
तर मनको मैला उसको शरीरबाट हट्दैन।
ਇਸੁ ਦੇਹੀ ਕਉ ਬਹੁ ਸਾਧਨਾ ਕਰੈ ॥
मानिसले आफ्नो शरीरले धेरै संयम-साधना गरे तापनि,
ਮਨ ਤੇ ਕਬਹੂ ਨ ਬਿਖਿਆ ਟਰੈ ॥
फेरि पनि मायाको खराब विकारले उसको मनलाई त्याग्दैन।
ਜਲਿ ਧੋਵੈ ਬਹੁ ਦੇਹ ਅਨੀਤਿ ॥
चाहे मानिसले यस नश्वर शरीरलाई धेरै पटक पानीले शुद्ध गरोस्,
ਸੁਧ ਕਹਾ ਹੋਇ ਕਾਚੀ ਭੀਤਿ ॥
तापनि( यो शरीर रूपी) कच्चा पर्खाल कतै पवित्र हुन सक्छ?
ਮਨ ਹਰਿ ਕੇ ਨਾਮ ਕੀ ਮਹਿਮਾ ਊਚ ॥
ए मेरो मन! हरिको नामको महिमा धेरै उच्च छ।
ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਉਧਰੇ ਪਤਿਤ ਬਹੁ ਮੂਚ ॥੩॥
हे नानक!(प्रभुको) नामले धेरै पानी मुक्त भएका छन्।।३।।
ਬਹੁਤੁ ਸਿਆਣਪ ਜਮ ਕਾ ਭਉ ਬਿਆਪੈ ॥
धेरै चतुऱ्याइँका कारण मानिसलाई मृत्युको भयले आएर सताउँछ।